در مشاورهٔ زوجین، تکالیف اصلی روابط درونی زوجها در زندگی مشترک در دو لاین موازی، مورد سنجش و مداخله قرار میگیرند. این تکالیف شامل تعهد، مراقبت، ارتباط، تعارض و مصالحه، و انعقاد قرارداد است.
تعهد به این اشاره دارد که زوجین چگونه و تا چه اندازه به رابطهٔ زناشویی و اهدافی که برای ادامهٔ زندگی مشترک طرحریزی کردهاند پایبند هستند. میزان تعهد به رشد و استحکام پیوند اولیهٔ بین زوجین وابسته است.
مراقبت نوعی پیوستگی عاطفی است که زوجها را در کنار یکدیگر حفظ میکند. در کار با مراجعان، اغلب از این واژه بهجای واژهٔ «عشق» استفاده میشود؛ بهویژه زمانی که آنها دربارهٔ وابستگیهای عاطفی خود با یکدیگر صحبت میکنند، زیرا در این صورت ابهامی در معنای واژهٔ مراقبت وجود ندارد. به گفتهٔ گاتمن، اساسیترین جزء سازندهٔ یک ازدواج موفق «عشق و احترام» است. بنابراین سنجش میزان مراقبت کافی و مناسب برای پایداری ازدواج و در صورت نیاز انجام مداخله، یکی از اجزای مهم در مشاورهٔ ازدواج به شمار میآید.
ارتباط به توانایی در میان گذاشتن اهداف، احساسات و نیازها بهصورت کلامی و غیرکلامی اشاره دارد. ارتباط ابزاری منحصربهفرد برای ایجاد، حفظ و تقویت یک زندگی مشترک است.
تعارض و مصالحه موقعیتی فراهم میکند تا زوجین با وجود تفاوتها و اختلاف سلیقهها بتوانند رابطهای صمیمی و پایدار در کنار یکدیگر داشته باشند. گاتمن معتقد است ازدواج پایدار و طولانیمدت نتیجهٔ توانایی زوجها در مدیریت و حل تعارضاتی است که در هر رابطهای اجتنابناپذیر هستند.
انعقاد قرارداد مجموعهای از انتظارات و توافقهای آشکار و ناآشکار میان زوجهاست. این انتظارات و توافقها در سه سطح بررسی و بیان میشوند:
۱. سطح آگاهانه و کلامی
۲. سطح آگاهانه و غیرکلامی
۳. سطح ناهشیار (خارج از آگاهی)
دو تکلیف مهم در این مرحله عبارتاند از: جدایی روانی از خانوادهٔ اصلی و شکلگیری هویت زوجی، و همچنین ایجاد یک رابطهٔ عاطفی و جنسی رضایتبخش و دوجانبه میان زوجین.